Sceneria
Wnętrze pałacu w Fezie: kafelki, cedr, gips
Dlaczego kolacja w pałacu w Fezie odbywa się wokół dziedzińca i na co zwrócić uwagę w kafelkach, rzeźbionym cedrze i gipsie, gdy już znajdziesz się w środku.
Zarezerwuj swoje miejsce przy stole ↗Plan zwrócony do wewnątrz
Tradycyjne marokańskie domy buduje się wokół dziedzińca, często z galerią wokół niego, a pomieszczenia odchodzą od niego. Nawet bogate rezydencje są zwykle skromne z zewnątrz, z niewieloma dużymi oknami i zakrzywionym wejściem, które nie pozwala nikomu z ulicy zajrzeć do środka. Cała dekoracja znajduje się wewnątrz. Rozmiar i kunszt dziedzińca świadczyły o statusie jego właścicieli — dlatego kolacja w pałacu zaczyna się w momencie, gdy na niego wkroczysz.
Ogród na dziedzińcu
W Maroku riad to wewnętrzny ogród spotykany w wielu rezydencjach i pałacach. Jest zwykle prostokątny, podzielony na cztery części wzdłuż swoich centralnych osi, z fontanną pośrodku. Pomysł ten prawdopodobnie narodził się w architekturze perskiej i dotarł do mauretańskich pałaców w Hiszpanii, zanim rozprzestrzenił się w Maroku. Dziś słowo to określa również stare domy przekształcone w pensjonaty. Pałacowy dziedziniec może być ogrodem lub wybrukowanym podwórzem z basenem.
Kafelki zellij
Zellij to mozaika z ręcznie ciętych kawałków glazurowanej fajansu, układanych w geometryczne wzory, często w kształcie gwiazdy. Pojawiła się w regionie w X wieku i była szeroko rozpowszechniona w XIV wieku, w okresie Marynidów. Rzemieślnicy szkliwią kwadraty o boku około 10 centymetrów, a następnie ręcznie wycinają z nich kształty, które często mają zapamiętane. Wyłożone są nimi dolne ściany i podłogi — więc przechodząc przez dziedziniec, stąpasz po nich.
Rzeźbiony i malowany cedr
Rzeźbione drewno stało się głównym elementem dekoracji od okresu Marynidów. Zazwyczaj pochodziło z marokańskich cedrów, wciąż cenionych, a obecnie ograniczonych głównie do lasów Średniego Atlasu. Cedr atlaski to duże drzewo iglaste, które może osiągnąć 30 do 35 metrów, rodzime dla gór Rif i Atlasu. W pałacu spójrz w górę: rzeźbione i malowane drewno cedrowe jest częścią tego, co czyni te sufity wyjątkowymi.
Rzeźbiony tynk
Rzeźbiony stiuk należy do najbardziej charakterystycznych elementów marokańskiej architektury. Jest tani, łatwy w rzeźbieniu, zdobiony floralnymi i roślinnymi arabeskami, wzorami geometrycznymi, kaligrafią i muqarnas — formami przypominającymi plaster miodu. Pokrywa ściany i sufity powyżej płytek. Wraz z cedrem sprawia, że pomieszczenie odczytuje się warstwowo: płytki pod stopami, tynk na wysokości oczu i rzeźbione drewno nad głową.
Fez jako scena
UNESCO wpisało Medynę Fezu na Listę Światowego Dziedzictwa w 1981 roku. Fes el Bali zostało założone jako stolica Idrysydów między 789 a 808 rokiem, a Marynidzi od XIII wieku zbudowali pierwsze prawdziwe madrasy miasta, które ukazują tę samą mieszankę płytek, cedru i tynku. Medyna należy do najbardziej rozległych i najlepiej zachowanych historycznych miast świata arabsko-muzułmańskiego. Kolacja w pałacu to drobna część tego szerszego otoczenia.
Na co zwrócić uwagę
Poświęć chwilę przy wejściu. Możesz dostrzec wzór w podłodze, sposób, w jaki płytki wspinają się po dolnych ścianach i gdzie się zatrzymują, pas tynku nad nimi oraz drewniany sufit. Wypatruj fontanny, jeśli jest, i galerii, jeśli jest. Każdy pałac aranżuje te elementy na swój sposób, a różnice są przyjemnością patrzenia.
Pałace XIX wieku
Wiele pałaców w Fezie powstało w dekadach wokół roku 1900. Sułtan Moulay Hasan I, panujący w latach 1873–1894, połączył Fes el-Jdid i Fes el-Bali otoczonym murem korytarzem, w którym znalazły się nowe ogrody i letnie pałace dla rodziny królewskiej i wyższych sfer, wśród nich Dar Batha. W tej samej epoce wielcy wezyrowie i inne znaczące osobistości budowali prywatne pałace dla swoich domostw. Kierowali się starszym planem: dom zwrócony do wewnątrz, wokół dziedzińca, zdobiony kafelkami, sztukaterią i rzeźbionym drewnem.
Dla kogo to nie jest
Jeśli chcesz dogłębnie studiować architekturę, z przewodnikiem i czasem na wspinanie się i fotografowanie, to zły format: jesteś tam na kolacji, a personel będzie podawał do stołu. Medresy i historyczne domy otwarte dla zwiedzających za dnia pasują do tego lepiej. Sala kolacyjna służy temu, by spojrzeć w górę między daniami, a potem jeść.
Źródła